بررسی نظام علم و فناوری کره جنوبی در کفتگو با آقای علم خواه- بخش پایانی
شنبه ۱۴ دی ۱۳۹۲

آقای علم‌خواه دانشجوی دکتری رشته نانو هستند. ایشان یک دوره فرصت مطالعاتی را در کره‌جنوبی گذرانده‌اند. بر آن شدیم تا از تجربیات ایشان در حوزه توسعه علم و فناوری در کره‌جنوبی استفاده کنیم. در ادامه بخش دوم و پایانی مصاحبه با ایشان را می‌خوانیم.

کره جنوبی

کره جنوبی

دانشجویان دکترایی که دارند آنجا کار می‌کند، بعد از اینکه فارغ تحصیل شدند، چه اتفاقی می‌افتد. بعد از دانشگاه چه کار می‌کنند؟
 من یک پله برمی‌گردم عقب و در مقطع کارشناسی ارشد صحبت می‌کنم. اگر از بیش از نصف دانشجوهای کارشناسی ارشد آنجا سوال کنی که می‌خواهی بعد از فوق لیسانس چکار کنی؟ می‌گوید می‌خواهم بروم کار پیدا کنم. نمی‌گوید می‌خواهم بروم دکتری بگیرم چون طرف برای فوق لیسانسش به اندازه کافی کار هست. آنها احساس می‌کنند که اگر بیایند دکتری بخوانند سه – چار سال وقتشان هدر می‌رود. مگر اینکه واقعا علاقه‌مند باشند.آنهایی هم که دوست دارند درس بخوانند، معمولا هدفشان این است که به خارج کشور بروند. امریکا و کانادا را به عنوان کشوری می‌دانند که برای ادامه تحصیل مناسب است. در کره امریکا کلا تابو است.امریکا در هر حوزه‌ای هر حرفی که بزند، آنها کاملا قبول می‌کنند.

آنجا شرکت‌های SME کوچک خیلی فعال هستند. چند تا دانشجو شرکت‌های دانش بنیان ایجاد می‌کنند و برایشان بازار هم وجود دارد. از طرفی شرکت‌های بزرگ آنقدر شعبه دارند که می‌توانند در آنجا استخدام شوند. این شرکتهای کوچک هم به نوعی در زنجیره آن شرکتهای بزرگ قرار دارند.

از نظر ساختار علم و فناوری چگونه هستند؟ وزارتخانه‌های مرتبط با این امر چه هستند؟
– نمی‌دانم. دوست داشتم که روی این موضوع تحقیق کنم. دانشگاه ما یک پارک داشت و در مورد همین بحث‌های کلان توسعه علم و فناوری کار می‌کرد، اما فرصت نشد من روی این موضوع غور کنم.

  آنجا که شما فرصت مطالعاتی بودید وضعیت آزمایشگاه‌ها به چه صورت بود؟
 در بحث آزمایشگاه‌ها امکانات خیلی دارند. آنجا دانشگاه پروژه‌های که از صنعت می‌گیرد معمولا صنعت یکسری از امکانات آزمایشگاهی و مواد را به دانشگاه می‌دهد. گاها از نظر آزمایشگاه دانشگاه ها لبریز از امکانات هستند. و حتی گاهی اضافه هم دارند. آنجا دستگاه‌هایی هایتکی در آزمایشگاه‌هایشان دارند که ما شاید به ندرت آنها را داشته باشیم. در بحث آزمایشگاه‌ها اصولا امکانات خیلی بیشتر از ایران است. گاهی دانشگاه انباری از تاسیسات می‌شود. مثلا در دپارتمان مواد که من بودم سه تا دستگاه اس‌ام‌ای- میکروسکوب الکترونیکی که قیمت و کاربری بالایی دارد- داشتند. دانشگاه تربیت مدرس با این همه عظمتش یک عدد از این دستگاه را دارد که آن هم خوب کار نمی‌کند. آنجا در یک دپارتمان دو تا از این نمونه دستگاه وجود داشت. هر وقت که ما اراده می‌کردیم می‌رفتیم با آن کار می‌کردیم.

 دانشجویان آنها نگاهشان به شما چگونه بود؟
از لحاظ ضریب هوشی به نظر من بچه‌های ما خیلی قوی‌تر هستند. آنها معمولا سوالاتی از من می‌پرسیدند که اول فکر می‌کردم می‌خواهند مرا امتحان کنند. بعد متوجه شدم که نمی‌دانند و سوال می‌کنند. در بعضی موارد واقعا اطلاعاتشان کم بود. دلیلش را نمی‌دانم.
یک نگاه خیلی خوبی که از اول من دیدم این بود که ایرانی جماعت را برابر می‌دیدند. یعنی ایرانی‌ها را پایین نمی‌دیدند. دیدشان به ایران از نظر قدرت سیاسی خوب بود. می‌گفتند ایران ثروتمند است. می‌گفتند ایران نفت دارد. روی این حساب که ایرانی را برابر می‌بینند برای ایرانی‌ها یک فرصت است و من فکر می‌کنم این نگاه در سطح دولتمردان هم تا حدودی وجود دارد.  لذا این برای دولتمردان و شرکت‌ها هم یک فرصت است. که بروند با آن‌ها تعامل کنند.

رابطه بین استاد و دانشجو آنجا چگونه است؟
در بحث ارتباط بین استاد و دانشجو به شدت رابطه خشکی بینشان وجود دارد. علتش هم این است که استاد به دانشجو پول می‌دهد. دانشجو هر لحظه نگران است که استاد کار را قطع کند و پولش را ندهد. یک حالتی که بین کارفرما و کارگر بین شان وجود دارد. در دانشگاه‌های ما کار شخصی هم که داری می‌توانی بروی با استاد مشورت کنی. آنجا چون من مهمان بودم با من ارتباط‌شان خوب بود و گاهی با من شوخی می‌کردند. اما دانشجوهای خودشان وقتی پیش استاد می رفتند خیلی خشک بودند و مودب بودند. نمی‌دانم این خوب یا بد است. ولی فکر کنم جنبه منفی آن بیشتر باشد.

کره- در آنجا که شما بودید- چه قدر دانشجوی خارجی می‌پذیرد. آیا پذیرش دانشجوی خارجی برایش یک مسئله است و یا اینکه در حاشیه جریان آموزش چند دانشجوی خارجی هم می‌گیرد. آیا برنامه‌ای برای استفاده از ظرفیت دانشجوی خارجی -چه از نظر اقتصادی و چه از نظر توسعه علم و فناوری – وجود دارد؟
– بحث جالبی است. کره در بحث جذب دانشجوی خارجی دو سیستم دارند. اول اینکه برای استاد‌های کر‌ه‌ای که بتوانند دانشجوی خارجی جذب کنند امتیازاتی را می‌دهند. جذب دانشجوی خارجی یکی از شاخص‌های افزایش گرند‌های پژوهشی اساتید است . البته گویا در ایران هم این بحث در حال مطرح شدن است.

بعد دومی که خیلی روی آن تمرکز دارند بورسیه‌هایی است که به کشورهای در حال توسعه می‌دهند. به دانشجوهای کشورهای در حال توسعه یک سال کره‌ای یاد می‌دهند بعد اگر در امتحانات آن موفق شد در هر رشته‌ای که بخواهد آن را بورس دوره phd می‌کنند و کاملا هزینه آن را می‌دهند. و حقوقی هم به او پرداخت می‌شود.

آنها با این کار در واقع فکر آینده را می‌کنند. می‌گویند من یک دانشجوی ایرانی را می‌پذیرم و برای آن هزینه می‌کنم، در عوض او با فرهنگ من آشنا می‌شود. وقتی به کشور خودش بر‌می‌گردد بازهم نگاهش به ماست. ممکن است مقامی شود ممکن است تاجر شود.  در هر صورت او به به فرصتی برای ما تبدیل می‌شود. اینها دید بلند مدت دارند. البته ایران هم از این نگاه الگو گیری کرده است. یعنی اگر کشورهای در حال توسعه به ایران بیاید ما بورسشان می‌کنیم. دانشجوی خارجی شش‌ماه در قزوین فارسی یاد می‌گیرد. بعد  به دانشگاهی که می‌خواهد برای تحصیل می‌رود. الان یک مقدار وضعیت بودجه خوب نیست مقدار این بورسیه‌ها را کاهش دادند. ولی پارسال سی نفر چینی به ایران آمدند. در ایران پاکستانی‌ها و عراقی‌ها و اعراب.زیاد هستند. .اینها کم نیستند .از چین و کره هم به ایران آمده بودند. دانشجوهای چینی در آنجاکه من بودم خیلی زیاد بودند.

ما در تاجیکستان دانشجوی ایرانی زیاد داریم . اما این به خاطر برتری علمی تاجیکستان نیست به خاطر نیاز علمی است که در تاجیکستان وجود دارد. مثلا به خاطر گرایش به تحصیلات تکمیلی است. داخل نمی‌تواند به آن حد پاسخگو باشد و یا هزینه‌اش نسبت به داخل اقتصادی‌تر ست. یعنی اینکه وفور دانشجوی ایرانی در آنجا به سیاست‌های علم و فناوری تاجیکستان مربوط نمی‌شود به سیاست‌های اقتصادی‌شان مربوط است. کره نگاهش کدام است ؟
نگاه کره توسعه فناوری است. دانشگاه‌های کره برحسب نیاز به تکنولوژی‌شان توسعه پیدا کرده اند.

در قسمت تجاری سازی- که یکی از دغدغه‌های کشور ما هم هست- کره جنوبی برای آنکه از ایده‌ها‌یی که می‌تواند تجاری بشود به خوبی حمایت کند چه برنامه‌ای دارد؟ آیا این مسئله در دل کار همان شرکت‌های بزرگ حل شده است و چنین دغدغه‌ای آنجا مطرح نیست؟

 – طبیعی است که اگر سیستم کار خود را بکند شاید آن معضلی که ما داریم اصلا وجود نداشته باشد. مثلا شرکتی مثل سامسونگ اطلاعیه زده گفته هر کسی ایده‌ای در زمینه نانو الکترونیک دارد من آن را می‌خرم. این خودش تجاری‌سازی است. استاد و دانشجو می‌نشینند کار می‌کنند به یک سنسور نانو می‌رسد که کار خاصی می‌کند. شرکت سامسونگ می‌گوید که من آن را می‌خرم. شرکت سامسونگ که این ایده را می‌خرد ممکن است در کنار این ایده صد‌ ایده دیگر هم بخرد و فقط دو تا از اینها تجاری بشود. عملا یک سبد دارد. تجاری‌سازی همان دو ایده آن‌قدر برای سامسونگ در‌امد دارد که می تواند بازارش را تضمین کند.

در پایان جالب است این را بدانید که وسعت کره به اندازه استان فارس است و حدود 50 میلیون نفر جمعیت دارد. تولید ناخالص ملی آن 7برابر ایران است. وسعت آن 7برابر کوچکتر است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *