مشاور علم و فناوری برای وزیر امور خارجه (۱)
چهارشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۵

مقاله زیر در تاریخ ۹ می ۲۰۱۶ (۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵) در سایت sciencediplomacy.org از سوی سمیه بنت الحسن (رییس انجمن علمی سلطنتی اردن) منتشر شده است. این مقاله ملزومات ایجاد پست دولتی مشاور علم و فناوری وزیر امور خارجه و وظایف این پست را در کشورهای عربی خاورمیانه و شمال آفریقا، بیان می کند:


(انتشار این مقاله در سایت دیپلماسی علم و فناوری به معنای تایید همه محتوای آن نیست)

۱۱۱

در میان چالش های زیاد و به یادماندنی که کشورهای خاورمیانه با آن¬ها مواجه هستند، یافتن صدایی برای علم، ممکن است خیلی بی اهمیت به نظر برسد. اما نیاز به علم برای سیاست گذاری آگاهانه هنگام کاهش منابع، بیکاری، چالش دولت ها در شهرنشینی سریع و بدون برنامه ریزی، و در محیط زیست می تواند به شدت مهم باشد.
در برخی مناطق، سیاست مداران پاسخ هایی را از طریق ایدئولوژی سیاسی و سیاست مبتنی بر هویت، ساخته اند. با این حال، راه حل های پایدار برای ضعف های منطقه خاورمیانه، در علم خوب، فناوری های نوآورانه، ارتباط صادقانه بین دانشمندان، رهبران سیاسی و عموم مردم است. اکنون وقت آن است که علم مبارزه کند تا در قلب بسیاری از حکومت ها قرار بگیرد.
در برخی از موارد، در بخش های زیادی از خاورمیانه، به دلیل عدم وجود یک «جامعه علمی» بارز و تثبیت شده، که اعضای خود را پشتیبانی کرده و به رسمیت بشناسد و مشارکت را ترویج کند، ممکن است این طور به نظر برسد که یک مشاور علمی برای وزیر خارجه در خلا عمل می کند.
در واقع این درست است که این روند سازمانی، مطابق مناطق توسعه یافته نیست. این سیر تکاملی، به دلایل مختلف اجتماعی و سیاسی، آهسته بوده است و گاهی به بی میلی برای ایجاد یک جامعه علمی موثر منجر شده است. یک قرن بی ثباتی، تمرکز، کنترل دولت و شکاف های اجتماعی، بخش های زیادی از خاورمیانه و شمال آفریقا را با یک حوزه مدنی نامناسب و با احتیاط و تشویش برجای گذاشته است.
این روند در زندگی علمی، آزادی اندیشه و تعاملات، اثر ملموسی داشته است. با این حال، ما از بدتر از این دوره تقلیل مدنی هم عبور کرده ایم و افزایش تعاملات ما با جهان گسترده تر، قطعا کمک می کند تا مراکز جدید تفکر و تعامل در منطقه شکل بگیرد. اما اگر ما به دنبال ترمیم اسیب های ناشی از چند دهه گذشته و تکامل چند نسل آینده هستیم، باید کارهای بسیار فعالانه تری انجام دهیم.
ما در انجمن علمی سلطنتی اردن، شبکه ها و عملکرد سلسله مراتب دانشی ایجاد می کنیم که علم، از طریق کانال های تعبیه شده برای آموزش و مشاوره اثرگذار شود. ما گروهی از دانشمندان و ذینفعان را در هر شکلی میزبانی می کنیم. از میزگرد بحث های سطح پایین تا کنفرانس های ملی و منطقه ای. روسای بخش های ما و محققان و دانشمندان تازه وارد تشویق می شوند تا به همتایان خود در سراسر خاورمیانه و فراتر از آن دسترسی پیدا کنند و برای رویدادهای مناسب و جلسات خارج از کشور، سفر کنند. ما معتقدیم که تسهیل ایجاد گروه های دانش و شبکه های چند لایه از دانشمندان و محققان کمک خواهد کرد تا علم در دستور کار ملی قرار گیرد. ما از طریق تعامل منطقه خود، می بینیم که اساسا چگونه کشورهای عربی باید روابط و تعاملات اساسی که محققان علمی و دانشگاه ها با جوامع خود دارند را تقویت کنند. این امر به ویژه در دخالت کشورها با بخش تولید و خدمات و با دولت درست می شود.
شاید بیش از هر منطقه دیگر در جهان، ساختن این شبکه های متنوع از روابط و ایجاد چارچوب هایی جهت تبادل ایده ها، برای تحقیقات مهیج، توسعه و نوآوری و حرکت به سمت توسعه پایدار در جوامع عربی، بسیار مهم باشد. در این زمینه مفهوم مشاورارشد علمی وزارت خارجه برای دولت ممکن است مثل لیوانی در یک کیک باشد که نیمه پخته باقی مانده است. نقش یک مشاور علمی در این زمینه، به چالش کشیدن مسائل غیر واقعی است.
ما احتیاج به مشاورانی برای وزارت خارجه داریم که اطلاعات لازم را برای برجسته کردن کاستی ها و فرصت ها داشته باشند. این پست دولتی، چیزی است که باید در این بخش از جهان به وجود آید، اما ما زیرساخت های فیزیکی نداریم که در آن مشاور علم و فناوری برای وزارت امور خارجه، مطلوب و مورد انتظار باشد.
ما همچنین اغلب ساختارهای تعاملی غیر مجازی که برای ایجاد زمینه های این سیاست لازم است را نداریم ( به عنوان مثال ارتباطات باز براساس اعتماد و احترام). در جوامعی که روابط خانوادگی، مذهب و قبیله هنوز بسیار مورد توجه هستند، یک مشاور موفق علم و فناوری برای وزارت امور خارجه، باید بر مهارت ها و جاذبه های دیپلماتیک و توانایی های خود در برقراری ارتباط با بخش های جداگانه و غیر متصل که باید دست اندر کار پروژه های ملی باشند، تکیه کند.

ادامه دارد…

 

 

لینک منبع

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *