مشاور علم و فناوری برای وزیر امور خارجه (۲)
سه شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۵

مقاله زیر در تاریخ ۹ می ۲۰۱۶ (۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵) در سایت sciencediplomacy.org از سوی سمیه بنت الحسن (رییس انجمن علمی سلطنتی اردن) منتشر شده است. این مقاله ملزومات ایجاد پست دولتی مشاور علم و فناوری وزیر امور خارجه و وظایف این پست را در کشورهای عربی خاورمیانه و شمال آفریقا، بیان می کند:

(انتشار این مقاله در سایت دیپلماسی علم و فناوری به معنای تایید همه محتوای آن نیست)

 

۲

ما همچنین اغلب ساختارهای تعاملی غیر مجازی که برای ایجاد زمینه های این سیاست لازم است را نداریم ( به عنوان مثال ارتباطات باز براساس اعتماد و احترام). در جوامعی که روابط خانوادگی، مذهب و قبیله هنوز بسیار مورد توجه هستند، یک مشاور موفق علم و فناوری برای وزارت امور خارجه، باید بر مهارت ها و جاذبه های دیپلماتیک و توانایی های خود در برقراری ارتباط با بخش های جداگانه و غیر متصل که باید دست اندر کار پروژه های ملی باشند، تکیه کند.
کارهای زیادی در اردن برای تحکیم نقش دانش در جامعه سریع المتغیر ما و برای باز کردن کانال های ارتباطی و مذاکراتی انجام شده است. مردم کنجکاو هستند و بیش از هر زمانی، برای یافتن پاسخ مسائل خود، به دنبال علم هستند. شاید اولین تعهد یک مشاور علمی وزیر امور خارجه در این زمینه، سرمایه گذاری بر روی این کنجکاوی برای ساختن ساختارهای ارتباطات علمی در اردن و فراتر از آن باشد، به طوری که علم خوب، بالاتر از همه چیز پذیرفته شود.
وقتی علم در اهداف اجتماعی و سیاسی قرار داده می شود، یک تردیدی بین خیال و واقعیت به وجود می آید. بسیاری از کشورهای عربی، شاید خیلی سریع و با عجله، خود را از جوامع علمی می نامند و به ظاهر مدرن به نظر می رسند و خیلی زود ادعا می کنند که به اقتصاد دانش بنیان دست یافته اند. اما در واقع صرف پول، لزوما همان ظرفیت سازی در این خصوص نیست. حقیقت این است که مفهوم اقتصاد دانش بنیان برای اقتصاد های توسعه یافته ای است که از یک شبکه متراکم از موسسات تحقیقاتی، با سطح بالایی از سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه دولتی و خصوصی و زیرساختهای قدرتمند دانشی برخوردار باشند. مشاور علمی وزیر خارجه در خاورمیانه باید برای ارتباط با کسانی که ادعای زودهنگام از پیشرفت را دارند، آمادگی و شجاعت لازم را داشته باشد.
من معتقدم که همه ما باید بپذیریم که ما در حال ایجاد یک زیر ساخت مشورت علمی در یک مبنا و زمینه سطح پایین اما محکم هستیم. ما باید برای ایجاد فرصت های افزایش فعالیت برای تحقیق و نوآوری، تمرکز کنیم و نباید با بی دقتی اینگونه فرض کنیم که این فرایند به طور خودبخود و از طریق رشد ارگانیک بخش دانشگاهی و یا به سادگی از طریق افزایش فعالیت های کارآفرینی، به وجود خواهد آمد. رشد مداوم و عادلانه در تحقیق و توسعه دولتی و خصوصی، نیاز به راهنمایی و پشتیبانی دارد و دولت ها باید در تسهیل آن نقش داشته باشند. مشاور علمی خوب برای وزیر امور خارجه، برای توسعه سیاست های خوب در این زمینه، از همان ابتدا مهم است. هر مشاور علمی وزارت امور خارجه در منطقه خاور میانه باید قوی و انعطاف پذیر باشد.
یک تمایلی در منطقه خاور میانه برای پروژه های پرزرق و برق وجود دارد که به جای سرمایه گذاری (اولویت دار) بر علم و فناوری، از امکانات خارجی در طراحی و اجرای پروژه ها استفاده می گردد. در اغلب موارد، هنگامی که این پروژه ها با استعدادهای خارجی پیش می روند، در واقع هیچ منافع واقعی به جامعه منتقل نمی کند و هیچ پیشرفت بزرگی در آموزش روش های علمی در روند فکری مردم محلی و یا تصمیم سازی دولت، رخ نمی دهد. بنابراین تبدیل به یک پدیده مخرب تر می شود.
مشاور علمی وزیر امور خارجه در منطقه ما در واقع باید بدون سرپرست و تک رو باشد. آن ها باید احترام و اعتماد دولت، کارمندان دولت، دانشمندان و عموم مردم را کسب کنند. در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، علم بخش زیادی از فرایندهای فکری در حوزه های عمومی و خصوصی را شکل می دهد. به طوری که یک مشاور علمی برای وزارت امور خارجه، عجیب و استثنایی نخواهد بود.
برای رشد علم در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، ما باید در برابر دخالت ذینفعان، از جمله دولت، صنعت، دانشگاه ها و جامعه مدنی متعهد باشیم. در این میان ما فورا نیاز به مشاورانی داریم که این دستور کار را پیش برده و آن را به خوبی مدیریت کنند. آن ها همچنین باید فرهنگ ارتباطات علمی، از جمله خبرنگاران علمی صالح در دولت و بخش خصوصی را پرورش دهند.
آن ها همچنین باید آماده صحبت در سراسر مرزها باشند تا همتایان خود را در کشورهای همسایه پیدا کنند. ما در منطقه خود به فوریت نیاز به صدای علم برای حمایت از همکاری در سراسر جهان عرب داریم. این مسئله در شرایطی که خیلی عمومیت ندارد، به سختی می تواند تثبیت شود.

 

لینک منبع

 

پایان یادداشت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *