گزارش ۲۰۱۶ آنکتاد، گامی مهم در تقویت وجهه علمی ایران
شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵

۱۲۳ وجهه خوب و مطلوب از کشورها می تواند بر همکاری های علم و فناوری اثرگذار باشد، که اصطلاحا از آن تحت عنوان برند، نیز یاد می شود. برای پیشبرد اهداف دیپلماسی علم و فناوری، لازم است تا پیشرفت های تکنولوژیک ایران در فضای بین الملل مخابره شود. متاسفانه با تبلیغات منفی غرب علیه ایران، بسیاری از کشورهای جهان، اطلاع زیادی از واقعیت های ایران ندارند و بنابراین پیشرفت های ما را نمی شناسند.
شاخص های جهانی، می تواند ابزار موثری برای ترمیم وجهه ایران در فضای بین الملل باشد. سازمان ها و نهادهای بین المللی، ارزیابی های متفاوتی از وضعیت علم و فناوری ارائه می دهند، که بر محاسبات و دیدگاه کشورهای دیگر بر توانمندی های ایران اثرگذار خواهد بود.از آنجایی که آمار و اطلاعات کشورها به وسیله این قالب جهانی ارائه می گردد، بنابراین بیشتر مورد قبول کشورها قرار خواهد گرفت.
یکی از مهمترین نهادهای بین المللی که گزارش های دقیقی از وضعیت علم و فناوری کشورها ارائه می دهد، کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد) است. این سازمان به صورت مستمر گزارش‌هایی از فعالیت و وضعیت علمی و فناوری کشورها ارائه می‌کند که مرجع و مورد استفاده بسیاری از شرکت‌ها و نهادهای خارجی قرار می‌گیرد. شیمیکا سیمینانه معاون تجاری و لجستیک آنکتاد ، این نهاد را مجموعه تجارت و سرمایه گذاری سازمان ملل می داند که به عنوان «مرکز اصلی بررسی سیاست های تکنولوژیک در دنیا» فعالیت می کند.
آخرین گزارشی که این نهاد درباره ایران منتشر کرده بود، مربوط به سال ۲۰۰۵ می شود. اما از سال گذشته معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری از آنکتاد درخواست کرد تا برای ارائه گزارشی در زمینه پایش وضعیت ‏رشد کشور حوزه علم، فناوری و نوآوری، با این معاونت وارد همکاری شود.
آنکتاد پس از این درخواست، گروهی را به ایران فرستاد و این گروه با همکاری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، به جمع آوری اطلاعات علم و فناوری ایران پرداخت. معاونت سیاستگذاری و ارزیابی راهبردی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری طرحی را تحت عنوان «مطالعه سیاست های علم، فناوری و نوآوری کشور» برای همکاری با آنکتاد آغاز کرد. این همکاری ها نهایتا به ارائه گزارشی تحت عنوان « گزارش مرور سیاست‌های علم فناوری و نوآوری ایران» منجر شد و این گزارش در ۱۶آذر ۹۵ در محل معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و با حضور نمایندگانی از «آنکتاد» رونمایی شد.
به گفته دکتر الیاسی، معاون سیاستگذاری و ارزیابی راهبردی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، برنامه «مطالعه سیاست های علم، فناوری و نوآوری کشور» دو نتیجه مهم در پی داشته است: اعلام توانمندی ها، چالش ها، ضعف ها و نقاط قوت ایران در حوزه علم و فناوری و دیگری فراهم شدن شرایط برای استفاده از مشورت های سازمان های بین المللی و تجربیات آنها.
نقش معاونت علمی و فناوری در تهیه این گزارش تسهیل‌گر بوده و انکتاد به صورت مستقل و پس از جلسات متعدد با ۵۰ سازمان ذینفع در حوزه علم و فناوری این گزارش را تهیه و ارائه کرده تا تصویری شفاف و واقعی از وضعیت علم و فناوری در ایران نشان دهد. در این گزارش تاکید شده است که ایران سه موج توسعه آموزش عالی و موج پژوهش و فناوری را پشت سر گذاشته و در ابتدای موج سوم یعنی نوآوری قرار دارد و روند توسعه علم و فناوری در ایران خوب بوده ولی در حوزه نوآوری هنوز راه زیادی دارد که باید طی کند.
در این گزارش ایران با کشورهای با اقتصادهای نوظهور مقایسه شده است که در زمینه پتانسیل نیروی انسانی تحصیل کرده در علوم پایه، ریاضیات و مهندسی شرایط بسیار خوبی دارد، ایران طی ۱۰ سال پیشرفت قابل توجهی در زمینه علم، فناوری و نوآوری داشته است و با وجود داشتن منابع غنی نفت و گاز سعی دارد از آن دوری کرده و تنوع اقتصادی در کشور خود ایجاد کند اما در حوزه حمایت از بخش خصوصی، ارتباط دانشگاه و صنعت، برخی زیرساخت های تکنولوژیک و سرمایه گذاری های خارجی وضعیت مطلوب نیست که باید در این حوزه ها تلاش بیشتری کند.
این گزارش توصیه هایی نیز برای ایران تجویز می کند. در این گزارش تاکید شده که باید اقتصاد دانش بنیان را در بخش سنتی نیز ببینیم و تقویت کنیم. همچنین مطابق این گزارش، ایران در حوزه های نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی پیشرفت های مناسبی داشته است.
برای دریافت گزارش ۲۰۱۶ آنکتاد درباره علم و فناوری و نوآوری ایران، کلیک کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *